Verreweg de meeste handel tussen particulieren gaat goed. Iemand verkoopt een bank omdat hij verhuist, jij komt hem halen, je drinkt er een koffie bij en klaar. Maar wat misgaat, gaat steeds op dezelfde handvol manieren mis. Als je die kent, is er weinig aan de hand.
Van wie koop je eigenlijk?
Dat is de belangrijkste vraag, want je rechten hangen er volledig van af. Koop je van een particulier of van een bedrijf?
| Je koopt van | Wat je hebt | Hoelang |
|---|---|---|
| Een winkel of handelaar | Wettelijke garantie | Minstens 1 jaar op tweedehands; 3 jaar als er niets is afgesproken |
| Een winkel, maar nieuw | Wettelijke garantie | 3 jaar sinds 2022 |
| Een particulier | Geen garantie | 6 maanden voor verborgen gebreken |
Van een particulier koop je dus zonder garantie. Wat je wél hebt, staat in het Burgerlijk Wetboek: als het ding een gebrek had dat er al vóór de koop was, dat ernstig is, en dat je bij normaal kijken niet kon zien, dan kun je de koop terugdraaien of geld terugvragen. Je hebt daar zes maanden voor na levering, en jij moet het bewijzen — niet de verkoper.
Zes maanden, en de bewijslast ligt bij jou. Dus: kijken vóórdat je betaalt, niet erna.
De truc met Bizum
Hier is een officiële waarschuwing over uitgegaan, en hij komt op alle handelssites voor. Hij werkt zo: jij hebt iets te koop staan, er meldt zich een enthousiaste koper, en die zegt dat hij meteen betaalt. In plaats van geld te sturen, stuurt hij een betaalverzoek. Jij denkt dat dat erbij hoort, drukt op akkoord — en hebt hém geld gestuurd.
Onthoud één ding: geld ontvangen vraagt nooit om jouw goedkeuring. Dat komt gewoon binnen. Vraagt je telefoon om een bevestiging, dan ben je aan het betalen.
De tweede variant is de nepterugboeking: iemand zegt dat hij per ongeluk te veel heeft overgemaakt en vraagt het verschil terug. Kijk dan eerst in je eigen bankrekening of dat geld er werkelijk staat, en bel desnoods je bank. Een Bizum kun je niet terugdraaien.
Voordat je in de auto stapt
- Spreek af bij de verkoper thuis, niet op een parkeerplaats. Wie iets verkoopt omdat hij verhuist, kan je gewoon binnenlaten.
- Overdag, en neem iemand mee als het om geld van betekenis gaat.
- Laat het ding aanstaan. Een wasmachine draait een programma, een scooter start koud, een laptop gaat aan en laat zijn accu zien.
- Betaal pas als het in je handen is. Nooit vooruit, hoe aannemelijk het verhaal ook klinkt.
Waar je alarm van zou moeten krijgen
- De prijs ligt ver onder wat vergelijkbare spullen doen. Daar is altijd een reden voor, en zelden een leuke.
- De verkoper wil niet bellen en niet afspreken, alleen appen.
- Hij heeft haast, of er is "nog iemand anders die hem vanavond komt halen".
- Hij wil een aanbetaling om het ding voor je te reserveren.
- Hij woont zogenaamd in het buitenland en laat het door een transportbedrijf brengen. Dat bedrijf bestaat niet.
Bij iets van waarde: zet het op papier
Voor een boekenkast hoeft het niet. Maar koop je iets van honderden euro's of meer, schrijf dan samen een paar regels op: wat je koopt, voor hoeveel, op welke datum, met beider naam en DNI- of NIE-nummer, en twee handtekeningen. Twee minuten werk. Als er later iets is, is dat het verschil tussen een verhaal en een bewijs.
En bedenk tot slot dat je aan deze kust niet anoniem handelt. De verkoper woont twee dorpen verderop, kent dezelfde mensen als jij, en is volgend jaar nog steeds te vinden. Dat is de beste bescherming die er is.